home uilenbord geschiedenis uilenbord soort materie alting info contact
1
 
2
 
3
 
4
 

Geschiedenis
 

Wat is het uilenbord?

Tegenwoordig denkt men bij het woord “uilenbord”
meestal aan een driekant bord met zwanen en enige
versiering. Oorspronkelijk was het uilenbord niet
meer dan een driekant houten bord op de nok van
een Friese schuur. De zwanen en versiering zijn er
pas later bij gekomen.

Het uilenbord komt oorspronkelijk uit Friesland, maar is inmiddels ook in aangrenzende provincies te vinden.
Zo kent men in Drente het “oelebret”. Hier is, in tegenstelling tot hier in Friesland, geen sprake van zwanen of dergelijke.
In Groningen spreekt men van ‘een oelebred, oelgevel, oelbord en ulebord’. Maar de betekenis van ‘oelgevel’ (letterlijk de uilgevel) is: een driehoekig geveltje op de vorst van het dak van een boerenschuur. Dit is dus niet letterlijk te vertalen met een uilenbord.

De geschiedenis van het uilenbord.

Het uilenbord is oorspronkelijk ontstaan als bescherming voor de kwetsbare uiteinden van het dak of de schuur en om inregenen te voorkomen. De timmerman liet de vorst of naald even doorlopen, zodat er een steunpunt ontstond voor de top van het uilenbord. Waarom het uilenbord zo wordt genoemd, is waarschijnlijk, omdat in het uilenbord een uilengat zit dat dient als vlieggat voor uilen. de uilen konden via het gat de schuur in vliegen, zodat het daar muizen kon vangen.

Een zekere datering van het ontstaan van het uilenbord is er niet, maar gedacht word, dat het niet eerder kan zijn ontstaan dan de 16e eeuw. Dit dacht men, omdat het Friese boerenhuis toen een schuur kreeg in plaats van een hooiberg. Pas toen er een schuur kwam ontstond er ruimte bij de vorst voor een uilenbord.
De oudste gedocumenteerde verwijzing naar een uilenbord is een rekening uit 1669 van een timmerman. Hierin werd een “uille bord” beschreven.

  oude foto's
 

Deze website is gemaakt door -=[Pevede]=- tekst B.alting.
in opdracht van Alting v.o.f